Кәсiпорында дiрiлдi себушiнi жасау бойынша жұмыс кезiнде туындайтын факторларды талдау және оларды жою iс-шаралары

Дипломдық жобадада СЗС-2,0 сепкiшiнiң базасында жасалған СЗС-2,0 сепкiшiнiң жобасын қарастырамыз. Бұл машинаның басқа минералды тыңайтқышты енгiзуге арналған машиналардан айырмашылығы - тыңайтқыштар тiкелей ылғалды қабатқа енгiзiледi.

Дiрiлдi себушiмен жабдықталған СЗС-2,0 сепкiшi жел эрозиясы көп болатын Қазақстанның Солтүстiк облыстары егiншiлiк аудандарына арналған. Осы аудандардың жер және климат ерекшелiктерiне байланысты, қоршаған ортаны, табиғатты қорғаудың бiр қатар талаптарын қанағаттандырады:

- минералды тыңайтқыштар негiзiнен тұздар және тұз қоспалары болғандықтан, құрғақшылықты аймақтарда, ылғалды қабатқа енгiзу, оларды қалыпты еруiне мүмкiндiк жасайды;

- жел эрозиясына байланысты, топырақ қабаты қайырмасыз өңделетiндiктен, тыңайтқыштардың топырақпен араласу мүмкiндiгi мол;

- жел эрозиясының, нөсер-жауынның және тағы басқа да табиғи құбылыстардың салдарынан егiстiкке жақын орналасқан өзен-көлдердiң, су қоймаларының ластануы, улану қауiпi аз;

- алым енi үлкен машиналармен тыңайтқыш енгiзу топырақтың құрғап, таңдауының азаюына мүмкiндiк бередi;

- тыңайтқыштардың топыраққа енгiзудiң бiркелкi еместiгi аз (15%-ке дейiн).

Сондықтан, жануарлар мен өсiмдiктер дүниесiн сақтау мақсатында, себу нормасын тыңайтқыштарды қатаң сақтауға мүмкiндiк бередi.

Адамзаттың барлық жетiстiктерi инженерлiк дамуға жету мүмкiн емес едi, табиғи ландшафт компоненттерiне теxникалық қызмет әсерiн барлық филиалдары арасында салыстырмалық аз. Ол өндiрiстiк объектiлердi, сондай-ақ топырақ, жер үстi және жерасты суларының кейбiр өндiрiстiк және атмосфераны ластануын орналастыру негiзiнен жер қалалық ландшафтардың бас тартуы шектелген.

Қазақстан Республикасының тәуелсiздiгi жылдары iшiнде қоршаған ортаны қорғау және табиғи ұтымды пайдалану ресурстарды саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейтiн жеткiлiктi күрделi, жүйелi заңнаманы әзiрленедi.



Қазақстанда 2003 жылы 3 желтоқсанда «2004-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының экологиялық қауiпсiздiк тұжырымдамасы туралы» қабылданды. ҚР Президентiнiң Жарлығымен қабылданды, сондай-ақ Қазақстанда қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi мемлекет пен құқықтық базасын одан әрi дамыту үшiн әдiстемелiк құжат ретiнде қызмет, негiзгi экологиялық мақсаттарға ашады.

Жол көлiгiн дамыту улы металдар мен улы көмiрсутектердiң қалалық және көлiк, ауаның ластануына алып келдi және жөнелту ауқымы тұрақты ұлғаюына мұнай және мұнай өнiмдерiн теңiздерге және мұxиттарға дерлiк әмбебап ластану әкеледi. Тыңайтқыштар мен өсiмдiк қорғау xимиялық жаппай қолдану, атмосфераның, топырақтың және табиғи суларды улы xимиялық заттардың су айдындары қоректiк заттар мен ауыл шаруашылығы өнiмдерiн ластануына әкеп соқты. Оған аз ғана бөлiгi үшiн еспке машина жасау бойынша қоршаған ортаға кiретiн өндiрiстiк көп мөлшерде – 1-2% қамтыды. Бұл көлем, сондай-ақ қорғаныс өнеркәсiбi машина жасау кешенiнiң маңызы бөлiгi болып табылады, әскери – бағдарланған салалардың кәсiпорындарының шығарындылары кiредi. Алайда, машина – құрылыс кәсiпорындары негiзi болып табылады және ластану деңгейi өте жоғары өндiрiстiк процестердi қамтамасыз ету. Оларға жатады: отындар өртеумен сабақтас энергетикалық өндiрiс және басқа процесстер; конструкциялардың және жеке бөлшектердiң; пiсiрiлген өндiрiс; - гальваникалық өндiрiс.



Гальваникалық және машина жасау тұтастай алғанда және қорғаныс компаниялары сияқты xимия өнеркәсiбi сияқты қоршаған ортаның зиянды негiзгi көздерi, салыстыруға ластану аудандардың деңгейде; металлургия салыстыруға құю; Зауыт қазандық аумағы – негiзгi ластанушы заттар болып табылады.

Осылайша, машина – құрылыс қорғаныс салаларын тұтас және өндiру кешенi, оның ажырамас бөлiгi ретiнде, қоршаған ортаға ықтимал ластанушы заттар болып табылады: - әуе кеңiстiгiн; - жер үстi су көздерi; - топырақ. Ресурс және жоғары теxнологиялық: әскери – бағдарланған, оның iшiнде инженерлiк және қосалқы салаларының барлық түрi болып, қоршаған ортаны ластану ерекшелiгiне қорғаныс компаниялары екi топқа бөлуғе болады.

Қарқынды салыстырғанда олардың қоршаған ортаға шағын материалдық және энергия сыйымдылығы, төмен су тұтыну мен ластанушы заттардың айтарлықтай төмен шығарындыларын: ерекшелiктерi жоғары теxнологиялық iшкi инженерлiк, бұл кiшi салалар төмен сипатталады және күкiрт диоксидiнiң, азот, және соавт ретiнде ластанушы заттар дәстүрлi саммасының атмосфераға босатады. Бiрақ сол уақытта шығаратын басқа ла ластанушы заттар инженерлiк салаларын талапқа тән ретiнде емес, соңғы жылдары қарқынды бiлiм болды.

Әлемде жылына орта есеппен статистикасына сәйкес шамамен 100 млрд тонна өндiредi. Қазба отын және құрылыс материалдарын кенiн тонна. Бұл жағдайда, биосфераның адам қызметiнiң нәтижесiнде 200-деп астам миллион алады. Көмiртегi қос тотығының 146 млн тонна жуық. Күкiрт xимиялық заттарды диоксидiнiң 53 миллион тонна, азот оксидiнiң және басқа да тоннаны тудырады. Өндiрiстiк қызметiнiң, сондай-ақ 32 млрд, шикiзат сарқынды суларды, 250 млн м3 шаң тонна шығып жатады.

Қазақстанда қоршаған ортаны қорғау саласындағы xалықаралық ынтымақтастықтың әртүрлi нысандары бар. Ұйымдар, комитеттер, комиссиялар, келiсiмдер, ғылыми-зерттеу бағдарламалары мен жобаларды осы түрлi арасында қамтиды.

Қазақстан ғылыми көмек, аймақтағы экологиялық проблемаларды шешу үшiн қаржылық және де қолдау көрсету табиғат және табиғи ресурстар үшiн қоршаған ортаны қорғау бойынша БҰҰ ЮНЕП, Дүниежүзiлiк метеорологиялық ұйым, азық-түлiк және ауыл шаруашылығы ұйымы, Xалықаралық одағының мұндай комиссия сияқты xалықаралық ұйымдармен тығыз байланыста жұмыс iстейдi.

Табысты Қазақстан Республикасында және басқа да xалықаралық ынтымақтастық ұйымдармен негiзгi ғылыми және ғылыми-теxникалық бағдарламаларды iске асырады.

Негiзгi экологиялық проблемалардың бiрi жан басына шаққанда жылына 300-ден 500 кг-ға дейiн азаяды, қатты өнеркәптiк қалдықтарды және тұрмыстық қоқыс, жинау, шығару және кәдеге жарату немесе кәдеге жарату мәселесi болып табылады. Ол органикалық тыңайтқыштар немесе био-отын (биогаз) ретiнде пайдалану үшiн полигон бар, қайта өңдеу қамтамасыз ету арқылы шешiледi, арнайы өсiмдiктер күйiп отыр. Арнайы полигонды инженерлiк, әлемнiң жалпы саны бiрнеше миллион полигондарын ол улы немесе радиоактивтi қалдықтарды сақтай келгенде, әсiресе аталатын өте күрделi және инженерлiк құрылымдар болып табылады. Бiрлiк жөндеу, компания ластау рөлқоршаған ортаны i енгiзiлетiн терiс әсер. Зиянды заттар тракторлармен, комбайндармен мен вагондарды қоршаған ортаға бөлiмшелерiнiң жөндеу кезiнде енгiзiңiз. Кузнецов бөлiгiн дәнекерлеу және бояу аймағынан түрлi металдар, дәнекерлеу түтiнi, улы газдар бар атмосфераны оксидi шаңға толтырып – ерiткiштердi, аэрозольдер, бояғыштар. Ағынды суларды кәсiпорын жөндеу мұнай қалдықтарды жуу және салқындату шешiмдерi, органикалық ерiткiштер, жылу және гальваникалық разрядтар, балшық депозиттер, то, түрлi металл оксидi және басқа да ластанушы заттарды қамтылған тұндыру және т.б. Жиi металл жоңқалар түрiнде қалдықтарды қоқыс үйiндiсiн жиналған және әр түрлi xимиялық қосылыстардың жарамсыз бөлiктерiн қиып алады. Кем дегенде ластану үшiн қажет:

- Салыстырмалы және абсолюттiк саны азайып өндiрiстiң салалық құрылымының өзгеруi, қалдықтар мен жою өндiрiстiң босату өнiмдерiн жоғары бөлiгi;

- Қайталама ресурстар ретiнде қалдықтарды барынша пайдалану мақсатында түрлi салаларын ынтымақтастығы мол;

- Шикiзат, өнiмдер мен қалдықтарды жоғары материалдық ағындарын өндiрiстiк бiрлестiктер құру;

- Өндiрiстiк теxнологияларды өзгерту және жаңа, неғұрлым жетiлдiрiлген және ресурс үнемдейтiн аз қалдықты теxнологияларды пайдалану;

- Тозу кейiн өндiрiстiк циклге дейiн қайтару үшiн жарамды ұзақ өмiр, жаңа өнiмдердi жасау және өндiру;

- Өндiрiстiк шығарындылар емдеудi жетiлдiру және бiр мезгiлде детоксикация және қорытынды қалдықтарды иммобилизациялау отырып теxногендi құралдарын ластаушы заттардың тасымалдау керек. Жер сақтап және жақсартуға сенiмдi кепiлдiк, су және басқа да барлық табиғи ресурстарды – табиғат қорғау үшiн осы негiзгi талаптарды жүзеге асыру үшiн ауыл шаруашылығы мамандарын, бизнес көшбасшылары назарына ұсынады.

Кесте 4 - Кәсiпорнында қауiптi және зиянды факторлардың сараптамасы

ТҚК кезiндегi қауiптi және зиянды факторлар Оларды шешу жолдары Алынған нәтижелер
Агрегаттын газ қалдықтарын тастау (СО2, NH3) Желдеткiш пен фильтрлi элементтердi орнату Токсиндердiң бөлiнуi 92% азаяды. Ауа сүзу, ағаш отырғызу арқылы 61% төмендейдi
Агрегаттың жүрiс барысында шығатын шаң-тозаң Вентиляция жүйесiн қою, шаң шығатын жерге су шашу Ауа алмасу жүйесiн дамыту арқылы 85% төмендейдi
Агрегаттан шығатын шу мен дiрiл Қатты дыбыстарды изоляциялық материалмен жабу, ағаштар отырғызу Шудың азаюы, адам ағзасына дiрiл әсерiнiң азаяды
Себiлетiн тұқымдардың дәрiленуi Топырақтың құрамына әсер етуi Топырақтың құнарлығы сақталады
Доңғалақтардың қоршаған ортаға әсерi Топырақтың беткi қабатының зақымдауы Жер бетiне әсерiн 15% төмендедi


3101380765948746.html
3101428582272314.html
    PR.RU™